contact

Kontakt

Telefony:
32 447 05 03 - Biuro Informacji Turystycznej oraz rezerwacja biletów
32 447 05 03 - Biuro zagrody

668 147 055 - kontakt z mediami, PR

E-mail:
zagroda@pszczyna.info.pl

Nasz adres:

Pokazowa Zagroda Żubrów

ul. Żorska 5

43-200 Pszczyna

Znajdź nas:

Formularz

    Aktualności

    "155 lat żubrów w Lasach Pszczyńskich" - cykl wpisów II

    
    

     

    
    
    
    
     
    Dawne Księstwo Pszczyńskie obejmowało obszary leśne pierwotnej Puszczy Pszczyńskiej, wchodzącej w skład nizinno-wyżynnego kompleksu zwanego Puszczą Śląską, obejmującego pierwotnie swym zasięgiem blisko 400 tysięcy hektarów ziem. Użytkowanie lasów było ważną gałęzią gospodarki książęcej, pod koniec XIX wieku przynosiło kasie książęcej 1⁄3 dochodu rocznego. Na początku XX wieku lasy pokrywały blisko 60% obszaru stanowiącego majorat Hochbergów. Tak bogata zasobność w tereny leśne wiązała się z realizacją odpowiedniego 
    sposobu gospodarowania, powierzonego Książęcemu Zarządowi Lasów (był to samodzielny referat w Generalnej Dyrekcji Dóbr, mieszczącej się w budynku pszczyńskiej Palais).
     
    Jan Henryk XI Hochberg von Pless był kontynuatorem tradycji łowieckiej książąt pszczyńskich oraz znawcą przyrody.
    Lasy były gruntownie oszacowane pod względem powierzchni wraz  z podziałem, zarówno administracyjnym na: Lasy Górne oraz Lasy Dolne, jak i gospodarczym-poprzez zastosowanie duktów pełniących rolę linii podziału powierzchniowego w celach szacunkowo-mierniczych, ochrony przeciwpożarowej oraz ułatwienia prowadzenia planowanej gospodarki drzewostanowej w wymiarze ciągłym. Majątek leśny zarządzany był poprzez stosowanie pełnej ewidencji czynności gospodarczych, w tym harmonogramu pozyskiwania użytków drzewnych wraz z zagospodarowaniem siedlisk leśnych (wielce prawdopodobne, iż na wzór istniejącej już wówczas w zachodniej Europie profesji leśnej jako dziedziny nauki, której czołowi twórcy to Carlowitz, Cotta, Hartig czy Pfeil). Przyrodnicze dziedzictwo stanowiło prawdziwą perłę w koronie górnośląskich dóbr Hochbergów. 
     
    Aby zapewnić ergonomię prac oraz odpowiednie warunki socjalno-bytowe zatrudnionej kadrze, na terenie lasów utworzono przysiółki oraz osady-siągarnie z odpowiednim zapleczem gospodarczym. W ich skład wchodziły leśniczówki, gajówki wraz ze stodołą i zapleczem,  
    studnią oraz pozostałymi budynkami mieszkalnymi, przez co tworzyły interesujące założenia o swoistej architekturze
    w dobrach książęcych, które możemy po dziś dzień podziwiać pośród lasów. Wiązało się to również z pomysłem na utrzymanie książęcej kadry pracowniczej, której oferowano mieszkania w wielkomiejskich koloniach robotniczych (realizowanych wg angielskiej koncepcji miast-ogrodów autorstwa Ebenezera Howarda), tworzonych przez górnośląskich potentatów przemysłowych, jak Nickisch von Rosenegk, Georg von Giesche, August Borsig 
    czy najbogatszyz wszystkich-Henckel von Donnersmarck. 
     
    21 maja 1861 roku w Prusach wydano zespół ustaw o podatku gruntowym i budynkowym, które ujednolicały system podatkowy w kraju.W tym bloku norm prawnych zaznaczono, iż na tereny leśne mają być w minimalny sposób nakładane świadczenia. Tym sposobem tereny, które wcześniej były nieużytkowane, a także obszary nowo przyłączane do ordynacji pszczyńskiej, były z polecenia księcia systematycznie zalesiane. 
     
    Pasja, wiedza łowiecka i umiejętności myśliwskie, którymi książę imponował od najmłodszych lat, zaowocowały uzyskaniem tytułu Wielkiego Łowczego Dworu Berlińskiego. Otrzymane wyróżnienie wiązało się z organizowaniem łowów na najwyższym poziomie dla koronowanych głów europejskich, zarówno w prywatnych dobrach, jak też w rodzimych rewirach łowieckich Hohenzollerów - flagowym Hubertustocku, o którym wspomina Julian Fałat. Łączyło się to z podejmowaniem decyzji, jak się miało okazać w kolejnym stuleciu, o znaczeniu historycznym. Lasy Pszczyńskie ze swą bogatą różnorodnością siedlisk obfitowały  w zwierzynę wszelkiego rodzaju. Podniesieniu atrakcyjności łowów służyły introdukcje takich egzotycznych wówczas gatunków dla Europy Środkowej, jak: jeleń sika (trafił do Pszczyny z Anglii w 1905 roku), muflon (sprowadzony do dolnośląskich dóbr w XIX wieku), daniel (pojawił się w pszczyńskim zwierzyńcu już w wieku XVIII), czy wapiti (wprowadzone do łowiska w 1861 roku) oraz kuzynka sarny europejskiej - sarna syberyjska.
     
    Pszczyńska gospodarka hodowlano-łowiecka spowodowała, że dobra Hochbergów uchodziły za jeden z terenów o najlepszej jakości rewirów myśliwskich w Europie (tutejsze lasy uzyskały z czasem miano ‘jeleniego raju’). Książę mógł poszczycić się również posiadaniem prywatnych terenów łowieckich w Alpach Szwajcarskich w rejonie masywu Tennengebirge, gdzie polowano na koziorożce alpejskie-np. w roku 1876. Tam też introdukował pochodzącego z Azji Mniejszej kozła bezoarowego oraz ze Środkowego Wschodu-koziorożca nubijskiego. 
     
    Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe
     
    Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe
     
    Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

    2021-01-26